Do standardowego oklejania płyt w suchych wnętrzach zacznij od EVA. Jeśli chcesz pozostać przy kleju termoplastycznym, ale potrzebujesz wyższej odporności cieplnej, cienkiej spoiny i szerokiej adhezji, sprawdź PO/APAO. Do kuchni, łazienek, elementów narażonych na wilgoć i temperaturę oraz do litego aluminium pierwszym kierunkiem jest PUR. Potem dobierz konkretny produkt do obrzeża, agregatu, prędkości linii i warunków pracy.
EVA, PO/APAO czy PUR – od którego kleju zacząć?
EVA wybierz do typowej produkcji mebli użytkowanych w suchych pomieszczeniach. To prosty w prowadzeniu hot melt termoplastyczny, odpowiedni tam, gdzie spoina nie będzie regularnie narażona na wodę, parę ani wysoką temperaturę.
PO/APAO sprawdź, gdy zależy Ci na termoplastycznym systemie o wyższej odporności cieplnej i bardzo cienkiej spoinie. Jowat pozycjonuje Jowat-Toptherm® 237.50 jako niewypełnioną alternatywę dla PUR tam, gdzie potrzebny jest szeroki zakres adhezji i wygląd zbliżony do „zero bondline”, często bez inwestycji w nową technologię nanoszenia. Produkt jest przeznaczony m.in. do ABS i PP, a brak wypełniaczy ułatwia uzyskanie prawie bezbarwnej spoiny na ciemnych dekorach i frontach wysokopołyskowych.
PUR wybierz, gdy najważniejsza jest odporność na wilgoć i temperaturę. Po wstępnym związaniu klej reaguje z wilgocią i sieciuje, dlatego stosuje się go w wymagających elementach kuchennych, łazienkowych i innych zastosowaniach, w których standardowy hot melt termoplastyczny może być niewystarczający.
Jaki klej wybrać do ABS, PP i obrzeża aluminiowego?
ABS można kleić EVA, PO/APAO lub PUR – decyzję podejmij na podstawie warunków użytkowania i parametrów linii. Przy PP warto w pierwszej kolejności sprawdzić system poliolefinowy przeznaczony do tego materiału i zgodność strony klejowej z primerem.
Do litego obrzeża aluminiowego wybierz PUR. Ostermann rekomenduje PUR do klejenia maszynowego aluminium, a EVA traktuje jako rozwiązanie wymagające wcześniejszej próby. Litego aluminium nie należy mylić z ABS z dekoracyjną powierzchnią aluminiową.
Co trzeba sprawdzić przed przejściem na PUR?
PUR wymaga odpowiedniego systemu nanoszenia i procedury obsługi. Przed zmianą kleju sprawdź dokumentację maszyny. W zależności od konstrukcji stosuje się m.in. odpowiednio przystosowane tygle lub systemy nabojowe, a po pracy obowiązują procedury czyszczenia i zabezpieczenia układu przed wilgocią.
Ograniczenia mogą dotyczyć konkretnego produktu i konkretnej maszyny. Przykładowo Jowat dla Jowatherm Reaktant 608.00/01 wskazuje, zgodnie z zaleceniem producenta maszyny, że produktu nie należy używać w okleiniarkach HOLZ-HER z systemem Glu Jet. To pokazuje, dlaczego nazwa „PUR” sama w sobie nie wystarcza do doboru kleju.
Czy przy klejach PUR trzeba uwzględnić REACH?
Tak, jeśli konkretny produkt zawiera diizocyjaniany w stężeniu co najmniej 0,1% masy. Od 24 sierpnia 2023 r. przy zastosowaniu przemysłowym lub profesjonalnym użytkownik takiego produktu musi przed użyciem ukończyć wymagane szkolenie. Dlatego przed wdrożeniem PUR sprawdź kartę charakterystyki. Na rynku są również formulacje poniżej tego progu.
PO/APAO może być w części zastosowań interesującą alternatywą właśnie dlatego, że pozostaje systemem termoplastycznym bez izocyjanianów.
Po jakim czasie klej PUR osiąga właściwości końcowe?
PUR nie osiąga końcowej odporności natychmiast po zejściu elementu z okleiniarki. Czas pełnej reakcji zależy od produktu, temperatury i wilgotności. Dla Jowatherm Reaktant 608.00/01 Jowat podaje orientacyjnie 4–7 dni zależnie od warunków otoczenia. Świeżej spoiny nie należy więc traktować jako miarodajnej dla końcowej odporności połączenia.
Jak podjąć decyzję bez testowania wszystkiego po kolei?
Stosuj kolejność: warunki użytkowania → materiał obrzeża → rodzaj kleju → możliwości agregatu → parametry z karty technicznej → próba technologiczna. Suche wnętrze i standardowe ABS? Zacznij od EVA. Potrzebujesz termoplastycznego systemu o wysokiej odporności cieplnej, cienkiej spoinie albo pracujesz z PP? Sprawdź PO/APAO. Wilgoć, podwyższona temperatura lub lite aluminium? Zacznij od PUR, ale najpierw zweryfikuj kompatybilność maszyny, procedurę czyszczenia i wymagania REACH. Meblopol dostarcza producentom mebli kleje EVA, PUR i APAO oraz materiały do produkcji mebli.
Dopiero potem porównuj cenę kilograma. W produkcji liczy się koszt poprawnie wykonanego metra obrzeża, liczba braków, czas obsługi układu i stabilność procesu. Najtańszy klej nie musi więc oznaczać najtańszego procesu, jeśli generuje więcej poprawek, czyszczenia albo przestojów.
